آموزش نقشه برداری با گیرنده مولتی فرکانس APEKS

نقشه برداری مدرن بدون گیرنده های GNSS مولتی فرکانس تقریبا غیر ممکن شده است. امروز پروژه های راهسازی، کاداستر، معدن و زیرساخت شهری همگی به دقت سانتیمتری نیاز دارند که فقط با این فناوری قابل دستیابی است. گیرنده های GNSS اپکس (APEKS) در این میان به عنوان یک راهکار قدرتمند و مقرون به صرفه در بازار تجهیزات نقشه برداری ایران و منطقه شناخته شده اند.

اگر هنوز در مرحله انتخاب و خرید گیرنده مولتی فرکانس هستید، پیش از ادامه این مقاله می توانید سری به دسته بندی گیرنده های مولتی فرکانس توپوکالا بزنید و مدل مناسب پروژه خود را بررسی کنید.

گیرنده GNSS اپکس چیست و چه کاربردی دارد؟

گیرنده GNSS اپکس یک دستگاه مولتی فرکانس است که سیگنال های ماهواره ای را از چندین سامانه (GPS، GLONASS، BeiDou، Galileo) و چندین فرکانس (L1، L2، L5) به صورت همزمان دریافت و پردازش می کند.

کاربردهای اصلی گیرنده های اپکس در پروژه های عمرانی

• نقشه برداری کاداستر: تعیین مرز قطعات زمین با دقت ±8 میلیمتر
• راهسازی و آزادراه: پیاده کردن محور مسیر، برداشت مقاطع عرضی
• معدن: برداشت حجم مواد استخراجی، کنترل ماشین آلات
• پروژه های شهری: نقشه برداری شبکه فاضلاب، آب، گاز

تجهیزات مورد نیاز برای نقشه برداری با GNSS اپکس

قبل از شروع هر پروژه، این تجهیزات را آماده کنید:

1. گیرنده GNSS اپکس: دستگاه گیرنده مولتی فرکانس Apeks
2. کنترلر: کنترلر نقشه برداری یا گوشی اندرویدکه نرم افزار Apeksurv روی آن نصب است.
3. ژالن: ژالن نقشه برداری کربنی یا آلومینیومی با ارتفاع استاندارد.
4. سیم کارت: برای برداشت به روش RTK از طریق NTRIP نیاز به اینترنت پایدار دارید. سیم کارت g4 داخل گیرنده یا اتصال از طریق هات اسپات دستگاه کنترلر.
5. نرم افزار Apeksurv : رابط کاربری اصلی برای تنظیم گیرنده، تعریف پروژه و برداشت نقاط است. نسخه اختصاصی اپکس با نام Apeksurv نیز قابل استفاده است.
6. اطلاعات اتصال به شبکه شمیم: شبکه شمیم (Correction Network ایران) ایستگاه های مرجع CORS ایران را مدیریت می کند. برای دریافت تصحیح RTCM باید در این سامانه ثبت نام کرده و نام کاربری و رمز عبور داشته باشید.

مفاهیم پایه ای که قبل از شروع باید بدانید

مفهوم	توضیح یک خطی
GNSS	سیستم ناوبری ماهواره ای جهانی؛ نام عمومی برای تمام سامانه های ماهواره ای موقعیت یابی
GPS	سیستم آمریکایی ناوبری ماهواره ای با 31 ماهواره فعال
GLONASS	سیستم روسی ماهواره ای که جمعا 24 ماهواره دارد
Galileo	سیستم اروپایی با دقت بالا و 28 ماهواره فعال
BeiDou	سیستم چینی با بیش از 35 ماهواره؛ پوشش عالی در آسیا
Base	گیرنده ثابت روی نقطه معلوم که داده تصحیح ارسال می کند
Rover	گیرنده متحرک که در محیط نقطه برداشت می کند
Fix	وضعیت ایده آل با دقت سانتیمتری؛ ابهام صحیح حل شده
Float	وضعیت میانی با دقت دسیمتری؛ ابهام هنوز حل نشده

آماده سازی اولیه گیرنده Apeks

بررسی محتویات جعبه

• دستگاه گیرنده مولتی فرکانس
• شارژر USB Type-C
• کابل اتصال
• آنتن رادیویی

شارژ اولیه

وقتی برای اولین بار میخواهید از دستگاه استفاده کنید بهتر است دستگاه را به مدت 8 ساعت شارژ کنید؛ همچنین توصیه می گردد باتری را (حتی در صورت استفاده نکردن) هر هفته 1 بار شارژ نمایید این کار باعث افزایش طول عمر باتری گیرنده GNSS میشود.

نصب سیم کارت و کارت SD

• اگر قصد استفاده از اینترنت خود گیرنده مولتی فرکانس را دارید، سیم کارت Nano را وارد کنید.
• اگر احتیاج به اطلاعات RINEX دارید، میتوانید کارت SD را در دستگاه قرار بدهید.
• هر دو اسلات معمولاً زیر درپوش محافظ جانبی دستگاه قرار دارند.

راه اندازی فیزیکی و نصب گیرنده مولتی فرکانس روی ژالن

1. نصب روی ژالن: گیرنده را روی ژالن نصب کنید.

2. انتخاب آنتن UHF: اگر قرار هست تا برداشت رادیوی انجام دهید باید از آنتن استفاده نمایید.
3. روشن کردن دستگاه: دکمه پاور را نگه دارید تا چراغ های دستگاه روشن شوند. وضعیت چراغ ها:

چراغ	رنگ چشمک زن	معنا
Power	سبز ثابت	دستگاه روشن و باتری سالم
Satellite	سبز چشمک زن	دریافت سیگنال ماهواره
Data Link	آبی چشمک زن	ارتباط رادیو برقرار
Bluetooth	آبی ثابت	اتصال Bluetooth فعال

اتصال گیرنده مولتی فرکانس به کنترلر

روش های اتصال به کنترلر

•  Bluetooth
• NFC
• WiFi (WebUI)

مرحله اول: اتصال کنترلر به GPS مولتی فرکانس

 ۱:گیرنده را به کنترلر وصل کنید.

 ۲: وارد منوی Device شوید.
 ۳:مقادیر زیر را وارد کنید:

• Device Type: GNSS
• Manufacturer: Apeks
• Model: AP10
• Connection Type: Bluetooth یا NFC

 ۳: شماره Bluetooth AP10 را انتخاب و Connect بزنید.

مرحله دوم: ساختن پروژه

 در منوی Project manager یک پروژه جدید میسازیم.

مرحله سوم:تنظیمات شمیم

اطلاعات شمیم را در برنامه وارد نمایید.(نحوه اتصال به شمیم)

 مرحله چهارم: انتخاب بهترین روش برداشت

• RTK با NTRIP: اگر به اینترنت دسترسی دارید و از شبکه شمیم استفاده می کنید.
• بردشت بصورت رادیویی: با تنظیم Base و Rover.
• PPK یا Static: برای پروژه های با دقت بالا.

مرحله پنجم: خروجی گیری و پردازش داده

 ۱ — فرمت های خروجی

• RTCM 3.x — برای RTK و ارسال به Rover
• RINEX — برای پس پردازش PPK/Static
• NMEA 0183 — برای نرم افزارهای GIS و مانیتورینگ

 ۲ — روش های انتقال اطلاعات

• USB Type-C: مستقیم به کامپیوتر وصل کنید.
• WiFi / WebUI: IP دستگاه را در مرورگر وارد کنید و فایل را دانلود کنید.
• از کنترلر: داده ها را از اپ Survey Master export کنید.

 ۳ — پردازش PPK
فایل RINEX را وارد نرم افزار پردازش کنید (مثلاً RTKPOST یا Leica Infinity) و با داده Base پردازش را اجرا کنید.

 عیب یابی های رایج در اتصال به گیرنده مولتی فرکانس

1. Fixed نمی شود

• تعداد ماهواره را بررسی کنید (باید ≥۱۰ باشد).
• PDOP را ببینید (باید < ۳ باشد).
• پروتکل و کانال Base و Rover را مقایسه کنید — باید کاملاً یکسان باشند.

2. خطا در مختصات

• Target Height را دوباره اندازه بگیرید و در اپ اصلاح کنید.
• سیستم مختصات (CRS) پروژه را چک کنید.
• در صورت استفاده از IMU، وضعیت Tilt را بررسی کنید.

نگهداری و ایمنی

 ۱: فریمور دستگاه را از سایت APEKS بررسی و به روز نگه دارید.

 ۲: باتری را هر هفته یک بار کامل شارژ کنید حتی اگر استفاده نشده باشد.

 ۳: بعد از کار در باران یا گرد و خاک، درپوش های پورت را ببندید.

 ۴: قبل از هر برداشت، Tilt Calibration را در منوی IMU بررسی کنید.